كتاب سيره دانسته‌اند . به همين دليل ، به عنوان يك فرد موثق و اهل فتوا « 1 » روايات فقهىاش را نيز پذيرفته‌اند . روايات وى در صحيح بخارى و مسلم آمده است . تلاش ما در اين نوشتار آن است كه مغازى موسى بن عقبه را - كه در حال حاضر متن اصلى آن در دست نيست - مورد بررسى قرار دهيم . تنها متنى كه از موسى بن عقبه بر جاى مانده ، منتخبات رواياتى است كه خطيب بغدادى روايت كرده و سلسله سند آن را به برادر زادهء وى ، يعنى اسماعيل بن ابراهيم بن عقبه رسانده است . اين متن را مستشرق معروف زاخو در سال 1904 ميلادى چاپ كرده است . « 2 » همو در صحت و اصالت احاديثى كه در آن آمده ، ترديد كرده ؛ همچنين مستشرق ديگرى به نام « شاخت » در احاديث موسى ترديد كرده ، مىنويسد : « اين احاديث اندكى بعد از وفات موسى بن عقبه وضع شده و به كتاب او ملحق گرديده است . » « 3 » به هر حال ، هدف ما به طور اساسى شناخت سه نكته است : 1 ) آشنايى با موسى بن عقبه و مغازى وى ؛ 2 ) قطعات برجاى مانده از مغازى او ، در آثار پس از وى ؛ 3 ) ارتباط موسى بن عقبه و عروة بن زبير . موسى بن عقبه ابو محمد ، موسى بن عقبة بن ابى عياش اسدى « 4 » از موالى خاندان زبير بن عوام است . تاريخ تولد او مشخص نيست ؛ اما از آنجا كه وى در سال 68 « 5 » ه . ، عبد الله بن عمر را در سفر حج ديده و طبعا نوجوانى بيش نبوده ، مىتوان تا حدودى سال تولد او را به دست آورد . در اين باره از وى پرسيدند : آيا كسى از صحابه را ديده‌اى ؟ جواب داد : در سالى كه نجده حرورى حج انجام مىداد ، من هم حج انجام دادم ، در حالى كه ابن عمر در مكه بود . « 6 » بنابراين ، او ابن عمر ، جابر بن عبد الله و سهل بن سعد را درك كرده است . به همين دليل ، وى را در شمار صغار تابعين ذكر كرده‌اند . « 7 » ابن عقبه به سال 141 ه . ديده از جهان فروبست . « 8 »

--> ( 1 ) ابن سعد ، طبقات ، ج 5 ، ص 425 . ( 2 ) قاضى ابرقو ، سيرت رسول اللّه ، ج 1 ، ص 12 . ( 3 ) اعظمى ، مغازى رسول اللّه ( ص ) لعروة بن زبير ، ص 91 . ( 4 ) ذهبى ، سير ، ج 6 ، ص 114 ؛ ذهبى ، تذكره ، ج 1 ، ص 148 ؛ كحاله ، معجم ، ج 13 ، ص 43 . ( 5 ) سزگين ، تاريخ التراث العربى ؛ ج 2 ، ص 84 . ( 6 ) ابن حجر ، تهذيب التهذيب ، ج 10 ، ص 323 . ( 7 ) بخارى ، تاريخ الكبير ، ج 7 ، ص 292 ؛ سير ، ج 6 ، ص 114 ؛ رازى ، الجرح و التعديل ، ج 8 ، ص 154 ؛ ذهبى ، ميزان الاعتدال ، ج 4 ، ص 214 . ( 8 ) خليفة بن خياط ، تاريخ ، ص 338 ؛ الجرح و التعديل ، ج 8 ، ص 154 ؛ ابن حجر ، تهذيب ؛ ج 10 ، ص 322 و 323 ؛ ابن حجر ، تقريب ، ج 2 ، ص 286 ؛ يافعى ، مراة الجنان ، ج 1 ، ص 292 ، ذهبى ، العبر فى خبر من غبر ، ج 1 ، ص 141 ؛ سير ، ج 6 ، ص 117 ؛ تذكره ، ج 1 ، ص 148 ، در سال وفات او اختلاف است .